Indicator 3: Biodiversiteit

In de Conventie voor Biologische Diversiteit (CBD) is wereldwijd afgesproken dat landen ernaar streven hun biodiversiteit te behouden en te beschermen en deze op een duurzame manier te benutten. Biodiversiteit wordt gemeten door de stand van zaken te vergelijken met de stand van zaken in een intact ecosysteem (index=100), d.w.z. een ecosysteem dat niet is aangetast door vermesting, verdroging, versnippering en dergelijke.

In Nederland is de biodiversiteit nu (ruim) 60% lager in vergelijking met een intact ecosysteem, d.w.z. een ecosysteem dat niet is aangetast door vermesting, verdroging, versnippering en dergelijke. De trend voor de biodiversiteit op het land is negatief, maar lijkt zich nu te stabiliseren. De trend voor zoet water is positief, zij het – net als voor land – op een zeer laag niveau.
Het belang van een hoge biodiversiteit kan niet overschat worden. Het is voor alle levende wezens van levensbelang: noodzakelijk voor de productie van voedsel en voor voedselveiligheid, de kwaliteit van drinkwater, schone lucht, voor het vinden van medicijnen, en robuuste, veerkrachtige ecosystemen. Het verlies van biodiversiteit kan ervoor zorgen dat mensen vaker te maken krijgen met epidemieën, zoals het coronavirus, of milieurampen, zoals droogtes en overstromingen. Biodiversiteit is niet alleen essentieel voor het in stand houden van ecosystemen en onze maatschappij, maar kan ook een belangrijke rol spelen in het tegengaan van klimaatverandering. Het bewustzijn van het belang van biodiversiteit neemt de laatste jaren toe. Concrete kwantitatieve doelstellingen ontbreken. Daarom hebben wij een voorzet gedaan, zoals hiernaast duidelijk is aangegeven.


Welke stappen kunnen wij zetten?

Veel. En er gebeurt al veel. Mensen maken hun woning, tuin en directe omgeving natuurvriendelijker door beplanting, ‘tegels lichten’ en nestgelegenheid voor dieren te bieden. Boeren werken in toenemende mate mee aan een natuurvriendelijke bedrijfsvoering. Natuur- en milieuorganisaties zetten zich in voor de biodiversiteit, net als overheden. Diezelfde overheden plegen echter ook aanslagen op de biodiversiteit, door het toestaan van giftige bestrijdingsmiddelen, neerslag van stikstof in natuurgebieden en elders, uitbreiding van infrastructuur e.d.. Ook hier blijft waakzaamheid en strijdbaarheid geboden.

Bron data: Planbureau voor de Leefomgeving
Bron doelstellingen: voorstel Transitieteam

Biodiversiteit is een veelomvattend begrip dat verwijst naar alle verscheidenheid aan leven binnen soorten, tussen soorten en tussen de ecosystemen waartoe ze behoren.


Achtergrondinformatie en reacties

Biodiversiteit is moeilijk exact te meten. Niet alleen is het een veelomvattend begrip dat verwijst naar alle verscheidenheid aan leven binnen soorten, tussen soorten en tussen de ecosystemen waartoe ze behoren, maar ook omdat het zo gebied gebonden is en er zo veel factoren zijn die het negatief beïnvloeden.  Denk alleen al aan de stikstofproblematiek en andere negatieve effecten van de intensieve landbouw (zoals waterpeil, kunstmest, chemische bestrijdingsmiddelen), maar ook de klimaatverandering en de stedelijke en infrastructurele uitbreidingen (habitatverlies) hebben hun invloed. Voor informatie over de indicatoren die gebruikt worden om biodiversiteit te meten zie:

Compendium voor de Leefomgeving over biodiversiteit
Living Planet Report 2020
State-of-nature-in-the-eu-2020

Wat betreft de ontwikkelingen om biodiversiteitsverlies om te buigen naar herstel, zie Samenvoorbiodiversiteit.nl

En wat iedereen er zelf aan kan doen kan je bekijken in de publiekscampagne van de Stichting Deltaplan Biodiversiteitsherstel:  MaakGrijsGroener.nl

11 mei 2021
Prof. dr. Louise E.M. Vet
Netherlands Institute of Ecology (NI
OO-KNAW)
Emeritus Professor in Evolutionary Ecology (WUR)